Je trapt in de winter je dag op gang en voelt het meteen: je benen zijn zwaar, je rug is stroef en traplopen kost meer moeite dan in de zomer. Je zoekt de oorzaak in de kou of in te weinig bewegen, maar er speelt vaak meer. Vitamine D en spieren hebben namelijk meer met elkaar te maken dan de meeste mensen denken.
Wat vitamine D met je spieren doet
Vitamine D kennen we vooral als bouwstof voor sterke botten. Maar ook je spiercellen hebben er receptoren voor, een soort aanmeldpunten waar de vitamine zijn werk kan doen. Je lijf maakt het grotendeels zelf aan onder invloed van zonlicht op je huid. In het najaar en de winter staat de zon in Nederland zo laag dat die aanmaak vrijwel stilvalt. Wie dan ook nog vooral binnen zit, kan aan het eind van de winter een laag vitamine D-gehalte hebben.
Wat de wetenschap wel en niet zegt over vitamine D en spieren
Het verband is subtieler dan de supplementenindustrie je soms wil doen geloven. Een grote meta-analyse (een samenvatting van meerdere onderzoeken) vond dat extra vitamine D een kleine verbetering van spierkracht gaf, maar niet van spiermassa of spiervermogen. Dat effect was het grootst bij mensen van 65 jaar of ouder en bij mensen die al een duidelijk tekort hadden. Heb je genoeg vitamine D in je bloed, dan maak je met extra tabletten waarschijnlijk geen sterkere spieren. Een tekort verhelpen kan wel verschil maken, zeker als je ouder bent.
Wat een osteopaat hieraan kan doen
Een osteopaat schrijft geen vitamine voor, maar kijkt naar wat er in je lijf gebeurt als je spieren minder krachtig of soepel werken. Veel mensen gaan in de winter anders bewegen: je loopt voorzichtiger, zit langer en spant zonder het te merken je schouders en rug op. Zo ontstaan compensaties, waarbij het ene gebied het werk van het andere overneemt. Een osteopaat zoekt waar je bewegingsvrijheid is afgenomen, bijvoorbeeld in je bekken, ribben of nek, en helpt die te herstellen met handgrepen en advies. Ook het bindweefsel speelt mee, zoals je kunt lezen in ons artikel over collageen en bindweefsel.
Praktische tips
Zoek dagelijks daglicht op, ook als het bewolkt is, al maakt je huid in de winter nauwelijks vitamine D aan. Blijf kracht trainen: spieren houd je vooral op peil door ze te gebruiken. Voor bepaalde groepen bestaat een officieel advies voor een supplement, zoals ouderen, mensen met een donkere huid en mensen die weinig buiten komen. Meer daarover vind je bij het Voedingscentrum. Twijfel je of je een tekort hebt? Laat het dan eerst via je huisarts meten, dan weet je waar je aan toe bent.
Wanneer naar de osteopaat?
Voel je weken achtereen dat je spieren zwak, stijf of snel moe zijn, heb je terugkerende rug- of heupklachten, of merk je dat je minder zeker op je benen staat? Laat het dan beoordelen. Een osteopaat onderzoekt de mechanische kant, en bij vermoeden van een tekort of andere oorzaak verwijst hij of zij je door naar je huisarts. Op de pagina met klachten waarvoor je terechtkunt zie je waarmee we je kunnen helpen.
Wil je weten wat jouw lijf nodig heeft om soepel door de winter te komen? Neem gerust contact op voor een afspraak, dan kijken we samen naar jouw situatie.
Wetenschappelijke bronnen
- Een systematische review en meta-analyse van gerandomiseerde studies: vitamine D gaf een kleine verbetering van spierkracht, vooral bij 65-plussers en bij een laag vitamine D-gehalte, niet van spiermassa of spiervermogen: Beaudart e.a., J Clin Endocrinol Metab 2014.
- Een overzichtsartikel over de rol van vitamine D bij spiergezondheid: een laag gehalte hangt samen met spierproblemen en vallen, al noemen de auteurs het onderliggende mechanisme nog omstreden: Bobo Tanner e.a., Ther Adv Musculoskelet Dis 2015.
- Een review over spierkracht, valrisico en kwetsbaarheid: suppletie hangt samen met betere spierkracht en minder valrisico, vooral bij ouderen, maar verbanden bewijzen geen oorzaak: Halfon e.a., Biomed Res Int 2015.
